آمار و احتمال در رابطه با پاندمی شدن طاعون چه می گویند؟
به گزارش جاوید شو، پس از شیوع ویروس کرونا در سال 2019 و همه گیری اش در جهان که برای سال ها زندگی همه افراد را از هر نظر تحت الشعاع قرار داد، همیشه افراد گوش به زنگ چنین اخباری هستند و همیشه در پس ذهنشان نگرانی هرچند کوچکی در رابطه با تکرار چنین روزهای تلخی وجود دارد.
غزال زیاری- این روزها و با انتشار اخباری در رابطه با شیوع یک بیماری به نام طاعون روسی یا طاعون ریوی، نگرانی ها در این زمینه بشدت افزایش پیدا کرده و افراد با دقت و وسواس زیادی اخبار در رابطه با این بیماری، از علایم بیماری تا نحوه انتقال و میزان شیوع بیماری را با دقت دنبال می کنند.
بعد از شیوع ویروس کرونا در سال ۲۰۱۹ و همه گیری آن در جهان که برای سال ها زندگی همه افراد را از هر نظر تحت الشعاع قرار داد، همیشه افراد گوش به زنگ چنین اخباری هستند و همیشه در پس ذهنشان نگرانی هرچند کوچکی در رابطه با تکرار چنین روزهای تلخی وجود دارد.
ماجرای طاعون روسی از اینجا آغاز شد که یک کارمند ۲۸ ساله لابراتوار در موسسه تحقیقات ضدطاعون در منطقه ایرکوتسک (سیبری) روسیه، بر اثر پنومونی (عفونت شدید ریوی) جانش را از دست داد. مقامات بهداشتی برای مهار هرگونه ریسک احتمالی، فورا حدود ۲۰۰ نفر از افراد در تماس با او را قرنطینه کردند. عامل این بیماری، باکتری معروف یرسینیا پستیس (Yersinia pestis) است؛ یعنی همان میکروارگانیسمی که عامل تاریخی «مرگ سیاه» در قرون وسطی بود، اما این دفعه در شکل خطرناکِ انتقال تنفسی، یعنی طاعون ریوی ظاهر شده است.
در این مقاله می خواهیم تا از نظر علمی به این مساله بپردازیم که احتمال آن که طاعون ریوی مثل کرونا، تبدیل به یک بیماری همه گیر شده و کل دنیا را تحت الشعاع قرار دهد چقدر است.
کرونا چه طور و چقدر سریع جهان گیر شد؟
برای مقیاس سنجی پاندمی ها، کافی است مرور کوچکی به گذشته ای نه چندان دور داشته باشیم: ویروس کووید-۱۹ در اواخر دسامبر ۲۰۱۹ در چین ظهور کرد و تنها در ۳ ماه (تا مارس ۲۰۲۰) به سبب عدم وجود ایمنی جمعی و ساختار هوابردِ ویروس از جانب سازمان جهانی بهداشت بعنوان «پاندمی جهانی» اعلام گردید و چرخه بحران اصلی کرونا، بیشتر از ۳ سال دنیا را درگیر نگه داشت. اما آیا طاعون هم پتانسیل پیمودن چنین مسیری را دارد؟
آیا طاعون روسی به یک پاندمی جهانی تبدیل می شود؟
پاندمی به شیوع گسترده یک بیماری گفته می شود که از مرز یک کشور یا منطقه فراتر می رود و بخش بزرگی از جمعیت در کشورهای مختلف جهان را درگیر می کند. به بیان ساده، زمانیکه یک بیماری در مقیاس جهانی و در مناطق مختلف به شکل گسترده منتشر شود، از آن بعنوان «پاندمی» یا همه گیری جهانی یاد می شود.
وقتی از نظر اپیدمیولوژی و آمار این سوال را مطرح می نماییم، نظر متخصصان برجسته بیماریهای عفونی و سازمان جهانی بهداشت واضح و صریح است: احتمال تبدیل شدن طاعون ریوی به یک پاندمی جهانی همه گیر (چیزی مثل کووید-۱۹) خیلی پائین است، اما ریسک شیوع محلی آن بشدت بالاست. آنها با اتکا به چند دلیل، این ریسک را پائین می دانند:
فاکتور زمان و دوره کمون: دوره کمون طاعون ریوی کوتاه و بین ۱ تا ۳ روز و گاهی زیر ۲۴ ساعت است. این سرعت بالا باآنکه خطرساز است، اما به اپیدمیولوژیست ها اجازه می دهد تا زنجیره انتقال را به سرعت ردیابی و قرنطینه کنند. *«دوره کمون» یعنی مدتی که از ورود عامل بیماری زا به بدن تا ظاهر شدن اولین علایم بیماری طول می کشد. ماهیت باکتریایی در مقابل ویروسی: کووید، یک بیماری ویروسی بود؛ اما طاعون، منشاء باکتریایی دارد. باکتری، بر خلاف ویروس ها که به سبب جهش های مداوم و بی سروصدا به سرعت همه گیر می شوند، ساختار مشخصی دارند و بر خلاف ویروس های نوظهور، سال هاست که داروی شناخته شده دارند. معادله درمان و آمار مرگ ومیر: طاعون ریوی اگر درمان نشود، حدودا ۱۰۰٪ کشنده است؛ اما نکته طلایی اینجاست که بر خلاف کووید-۱۹، در صورت تشخیص زودهنگام طاعون در ایام اول، با آنتی بیوتیک های رایج، قابل درمان است. به همین خاطر، زنجیره سرایتش، قبل از تمام گیر شدن، با سدهای دارویی و قرنطینه متوقف می شود. یکی از معیارهای مهم جهت بررسی سرعت انتشار یک بیماری، «نرخ بازتولید پایه» یا «R۰» است؛ یعنی به طور متوسط هر فرد مبتلا می تواند بیماری را به چند نفر دیگر منتقل کند. برآوردها نشان داده است R۰ در طاعون ریوی، بسته به عواملی مانند تراکم جمعیت و میزان تهویه، حدود ۱.۳ تا ۴ است.
برای مقایسه، این عدد در سویه های اولیه کووید-۱۹ حدود ۲.۵ تا ۳.۵ و در بیماری سرخک حدود ۱۲ تا ۱۸ برآورد شده بود. ازاین رو طاعون ریوی می تواند زنجیره انتقال بوجود آورد، اما میزان سرایت آن با بیماری هایی مانند سرخک قابل قیاس نیست و با شناسایی سریع بیماران، درمان و کنترل تماس ها میتوان سرعت انتشار آنرا کم کرد.
منابع: time، cidrap، wikipedia
۲۲۷۲۲۷
خلاصه اینکه پس از شیوع کرونا در سال ۲۰۱۹ و همه گیری آن در جهان که برای سال ها زندگی همه افراد را از هر نظر تحت الشعاع قرار داد، همیشه افراد گوش به زنگ چنین اخباری هستند و همیشه در پس ذهنشان نگرانی هرچند کوچکی در ارتباط با تکرار چنین روزهای تلخی وجود دارد. ماهیت باکتریایی در مقابل ویروسی: کووید، یک بیماری ویروسی بود؛ اما طاعون، منشا باکتریایی دارد. باکتری، بر خلاف ویروس ها که به جهت جهش های مداوم و بی سروصدا به سرعت همه گیر می شوند، ساختار مشخصی دارند و بر خلاف ویروس های نوظهور، سال هاست که داروی شناخته شده دارند.
منبع: جاوید شو
این پست جاوید شو را پسندیدید؟
(1)
(0)
تازه ترین مطالب مرتبط
نظرات بینندگان در مورد این مطلب