پرداخت یارانه برای کاهش اختلاف طبقاتی است؟

پرداخت یارانه برای کاهش اختلاف طبقاتی است؟

به گزارش جاوید شو پژوهشگر مرکز پژوهش های توسعه و آینده نگری اظهار داشت: نمایندگان و اساتید اقتصاد این مهم را فرض می گیرند که باید پرداخت یارانه ها به صورت هدفمند صورت گیرد، به زبان ساده این درست است که هر پرداختی از جانب دولت به مردم، افزایش درآمد را به دنبال دارد و این افزایش درآمد رفاه خانوارها را بیشتر خواهد کرد، اما اگر پرداخت یارانه یکسان و برای همه باشد، به هیچ عنوان روی ضریب جینی تاثیر کاهشی نمی گذارد.



به گزارش جاوید شو به نقل از ایسنا، دکتر علی اکبر خسروی نژاد، پژوهشگر مرکز پژوهش های توسعه و آینده نگری در نشست بررسی حذف ارز ۴۲۰۰ تومانی که توسط اداره کل خدمات پژوهش و کاربست با حضور مدیران و پژوهشگران این مرکز برگزار شد، ضمن عرضه مطالعه انجام شده با مبحث اثر پرداخت یارانه نقدی جدید درباب سناریوهای افزایش یارانه با پژوهشگران مرکز پژوهش های توسعه و آینده نگری به تبادل نظر پرداخت.

خسروی نژاد در ابتدای این جلسه ضمن بیان تاریخچه انجام این مطالعه پژوهشی، اظهار داشت: مباحث پرداخت یارانه نقدی در کشور تا سال ۹۹ به سمت کاهش دامنه شمول دریافت کنندگان یارانه حرکت می کرد؛ اما با روی کار آمدن مجلس یازدهم نمایندگان مجلس تلاش کردند با هدف کمک های معیشتی به اقشار مردم و خصوصاً گروههای کم درآمد، هدف گذاری به سمت پرداخت یارانه جدید میل پیدا کند. اما نمایندگان و اساتید اقتصاد این مهم را فرض می گیرند که باید پرداخت یارانه ها بصورت هدفمند صورت گیرد، به زبان ساده این درست است که هر پرداختی از طرف دولت به مردم، افزایش درآمد را به دنبال دارد و این افزایش درآمد رفاه خانوارها را بیشتر خواهد کرد؛ اما اگر پرداخت یارانه یکسان و برای همه باشد، به هیچ عنوان روی ضریب جینی تأثیر کاهشی نمی گذارد.

وی با بیان اهمیت تفاوت میزان و نحوه پرداخت یارانه ها، افزود: اصل تبعیض در پرداخت یارانه یک اصل مهم در پرداخت یارانه هاست؛ به این معنا که تغییر مثبت در فاکتورهای ضریب جینی تنها با تبعیض در میزان پرداخت محقق می شود. این یک اصل منطقی است که نباید از یاد برد؛ چونکه میزان یارانه و تخصیص یارانه به گروههای هدف خصوصاً کم درآمدها، به کاهش ضریب جینی کمک خواهدنمود.

پژوهشگر مرکز پژوهش های توسعه و آینده نگری در پاسخ به سه سؤال "چرا یارانه می دهیم؟، چه مقدار یارانه باید پرداخت شود؟ و برای چه هدفی یارانه پرداخت می کنیم"، اظهار داشت: فاصله ضریب جینی، نسبت درآمد به مخارج کل دهک های مختلف باید همیشه موردتوجه دولت ها قرار گیرد. بی شک اختلاف دهک ها در جامعه باید توسط دولت کنترل شود. جالب است بدانید در کشورهای پیشرفته حتی در فضای رسانه ای از بیان میزان درآمد دهک ۱۰ به بالا اجتناب می شود. در این جوامع درآمدهای صدک های بالا یا یک درصد بالای جامعه رمزگذاری شده و عدد درآمدهای بالا در گزارش های رسمی منتشر نمی گردد.

این مدرس دانشگاه با تشریح وضعیت انواع مخارج خانوارهای ایرانی مبتنی بر آمار رسمی مرکز آمار ایران، اظهار داشت: باید تصویر درستی از مخارج کل خانوار در ایران داشته باشیم. مخارج کل در یک تقسیم بندی کلی به مخارج خوراکی و غیرخوراکی تقسیم می شود. برمبنای داده های مرکز آمار ایران در سال ۹۹ که برمبنای بررسی وضعیت هزینه کرد بیش از نوزده هزار خانوار شهری مورد پایش قرارگرفته است، در آن سال میانگین هزینه خانوار شهری ۶۳ میلیون تومان برآورد شده است. بنابراین بطور قطع با افزایش تورم در سال ۱۴۰۰ این هزینه ها هم افزایش بیشتری داشته است و فاصله ضریب جینی بیشتر شده است. بنابراین تصمیم دولت را باید باتوجه به موقعیت درآمد خانوارها و همین طور افزایش ضریب جینی تحلیل کرد.

وی با تشریح نزدیکی دهک ها در سرانه مصرف مواد خوراکی به هم نسبت به سرانه درآمد خانوار، اظهار داشت: ما باید به فاکتورهای نابرابری در اقتصاد دقت داشته باشیم و توجه به مخارج کل بجای درآمد کل می تواند به برنامه ریزی دقیق کمک نماید.

خسروی نژاد در توضیح نابرابری برمبنای داده های مورد استفاده در این مطالعه، اظهار داشت: متأسفانه برمبنای بررسی داده های خام مرکز آمار؛ یک خانوار شهری بعنوان خانواری که حداکثر مخارج را داشته، در سال ۹۹ یک میلیارد و چهل میلیون تومان خرج کرده است و یک خانوار شهری بعنوان خانواری که حداقل مخارج را داشته در زمان مشابه دو میلیون و دوازده هزار تومان هزینه کرده است. این شدت اختلاف بین مخارج خانوارها آن هم در سال ۹۹ نشانه یک شکاف عظیم است، البته برای اندازه گیری نابرابری به دیگر خانوارها در طبقات بالایی، میانی و پایین درآمدی هم باید توجه کرد که بر این اساس شاخص ضریب جینی بهتر از مقایسه دو مشاهده حداکثر و حداقل درآمد است. این تفاوت در مخارج کل باتوجه به تورم های موجود منجر به شکاف بمراتب عمیق تر شده است. بنابراین بر طبق این واقعیت آماری، دولت باید اقدامات لازم را برای کاهش نابرابری تدارک ببیند تا از مسیر آن ضریب جینی کاهش پیدا کند و منابع بصورت هدفمند توزیع شود، به شکلی که شکاف موجود را کم کند.

به نقل از روابط عمومی مرکز پژوهش های توسعه و آینده نگری، خسروی نژاد با بیان اهمیت کاهش فاصله ضریب جینی، اظهار داشت: باید شفاف بفهمیم که به چه خانوارهایی یارانه بدهیم و به چه میزانی یارانه بدهیم. فهم این مساله می تواند پرداخت یارانه توسط دولت را به گروههای هدف نزدیک تر کند. لازم به ذکر است دولت تلاش دارد تا برمبنای مخارج خوراکی ها دست به عمل جبرانی بزند. این یک اصل مهم است؛ چونکه برمبنای الگوهای موجود یارانه های ما بصورت مستقیم بر روی مخارج خوراکی های خانوارها تأثیر می گذارد.





منبع:

1401/02/26
10:02:35
5.0 / 5
216
تگهای خبر: برنامه , خدمات
این مطلب را می پسندید؟
(1)
(0)

تازه ترین مطالب مرتبط
نظرات بینندگان در مورد این مطلب
لطفا شما هم نظر دهید
= ۲ بعلاوه ۲
جاوید شو جاوید شو