رشته ایران شناسی در كدام دانشگاه های آلمان ارائه می شود؟

چند و چون رشته ایران شناسی در نظام آكادمیك آلمان

چند و چون رشته ایران شناسی در نظام آكادمیك آلمان

جاوید شو: مطالعات ایرانی در آلمان سابقه مهمی دارد، اما مبدا آن هنوز به درستی مشخص نیست. به سبب همین سابقه نیز در دانشگاه های مهم آلمان رشته ایران شناسی و رشته های مرتبط تاسیس شده است.



خبرگزاری مهر، گروه فرهنگ:
كسی هنوز به درستی نمی داند كه پای مطالعات ایرانی چه زمانی به آلمان باز شده است. برخی انتشار ترجمه آدام اُلئاریوس از گلستان سعدی را سرآغاز پژوهش های ایران شناسی در آلمان می دانند و بسیاری دیگر معتقدند، زمانی كه گروتِفِند، متخصص زبانشناسی از دانشگاه گوتینگن، توانست بعضی از واژگان خط میخی كتیبه های تخت جمشید را رمزگشایی كند، دریچه ای جدید به مطالعات ایرانی باز شده است. هرچه هست، حالا با گذشت قرن ها از آن زمان ها، رشته ایران شناسی در چندین دانشگاه آلمان راه اندازی و برای دانش ‏پژوهان و دانشجویان آلمانی امكان تحصیل و تحقیق در این رشته فراهم گشته است. در این گزارش كه بخش پژوهش های فرهنگی رایزنی فرهنگی ایران درآلمان تهیه كرده، رشته چند وچون رشته ایران شناسی در دانشگاه های آلمان مورد بررسی قرار گرفته است. برای آشنایی هرچه بیشتر مخاطبان با این كرسی های این رشته نشانی اینترنتی دانشگاه هایی كه به ارائه آن می پردازند، نیز ارائه شده است.
دانشگاه آزاد برلین
دانشگاه آزاد برلین برای علاقه مندان به مطالعات ایران، نامی آشناست. گروه ایران شناسی در این دانشگاه به صورت تخصصی بر مطالعات ایران باستان، ایران میانه و همین طور مطالعات زرتشتی تمركز دارد. در این راستا از سال تحصیلی ۲۰۱۹-۲۰۲۰، رشته جدیدی با عنوان «ایران در دوران باستان و اواخر دوران باستان» در مقطع كارشناسی ارشد دانشگاه آزاد برلین افتتاح شد. این رشته به زبان انگلیسی است و نخستین گروه دانشجویان آن از پاییز سال تحصیلی ۲۰۱۹-۲۰۲۰، وارد دانشگاه شدند. بر طبق آنچه بر روی سایت دانشگاه قرار گرفته؛ هدف از راه اندازی این رشته، آشنایی با فرهنگ، تاریخ، مذاهب و زبان ایرانیان در دوران باستان و اواخر دوران باستان است.
دانشگاه آزاد برلین برای علاقه مندان به مطالعات ایران، نامی آشناست. گروه ایران شناسی در این دانشگاه به صورت تخصصی بر مطالعات ایران باستان، ایران میانه و همین طور مطالعات زرتشتی تمركز دارددر آن زمان، مادها، پارس ها و اشكانیان قلمرو ایران را از غرب و شرق گسترش داده بودند و افغانستان، بخش غربی پاكستان و حتی بخش هایی از شوروی سابق به ایران تعلق داشتند. البته تحصیل در رشته ایران شناسی دانشگاه آزاد برلین از مقطع لیسانس شروع می شود. در بین رشته های مقطع كارشناسی این دانشگاه، رشته ای به نام تاریخ و فرهنگ خاورمیانه با گرایش ایران شناسی وجود دارد. این رشته نیز به زبان انگلیسی تدریس می شود. از كارهای مهم گروه ایران شناسی دانشگاه آزاد برلین می توان به پروژه آرشیو دیجیتالی اوستا اشاره نمود. این پروژه با هدف گردآوری و تطبیق نسخه های خطی اوستا به راه افتاده است. همین طور بر طبق گزارشی كه بر روی سایت دانشگاه قرار گرفته است؛ بخش ایران شناسی دانشگاه آزاد برلین، هر سال كتاب هایی را در حوزه ایران شناسی منتشر می كند. علاوه بر این ها، موسسه ایران شناسی دانشگاه آزاد برلین در هر ترم میزبان كنفرانس ها و كارگاه های آموزشی زیادی است. امسال نیز این موسسه، میزبان نهمین كنفرانس اروپایی ایران شناسی بود و در این كنفرانس به بررسی موضوعات مختلف درباره ایران پرداخت.
https: //www.geschkult.fu-berlin.de/e/iranistik/
دانشگاه ماربورگ
بسیاری موسسه ایران شناسی دانشگاه ماربورگ را با پروژه آرشیو دیجیتالی اسناد فارسی می شناسند. پژوهشگران در این پروژه، اسناد تاریخی مربوط به دوران قرون وسطی، اوایل عصر جدید ایران و همین طور آسیای مركزی تا قرن بیستم را برای بایگانی دیجیتال مورد بررسی قرار می دهند. آنطور كه در سایت دانشگاه ماربورگ ذكر شده است، هدف از این طرح، دستیابی به اسناد و مدارك تاریخی به زبان فارسی است. این بانك دیجیتالی با امكانات وسیع جست وجو، دسترسی پژوهشگران به منابع دست اول تاریخی را آسان تر می كند. در قسمتی از این سایت، درباره هدف ایجاد بانك اطلاعاتی آمده است: « با ایجاد این "بایگانی مجازی" نه تنها دسترسی به اسناد تاریخی فارسی آسان تر می شود، بلكه امكان جست وجوی دقیق درباره یك شخص، یك شهر، یك منطقه و یا درباره یك سوژه نیز امكان پذیر خواهد بود.» این بانك اطلاعاتی شامل اسناد خصوصی و دولتی از قبیل فرمان ها، مكاتبات رسمی، شخصی و اسناد حقوقی مانند وقفنامه ها، عقدنامه ها و احكام قضایی است. از آنجائیكه این بانك اطلاعاتی بطور پیوسته اسناد تاریخی انتشار یافته را بایگانی می كند، نقش مركز جمع آوری لیست اسناد را هم دارد. علاوه بر بانك اطلاعاتی، دانشگاه ماربورگ در سه مقطع كارشناسی، كارشناسی ارشد و دكترا در رشته ایران شناسی دانشجو می پذیرد. آنطور كه در سایت دانشگاه درج شده است، در مقطع كارشناسی، مطالعات خاورمیانه با گرایش ایران شناسی وجود دارد. در دو مقطع كارشناسی ارشد و دكترا نیز دانشجویان می توانند رشته مطالعات ایران شناسی را انتخاب كنند. همچین در این دانشگاه سمینارها و كارگاه هایی برای یادگیری زبان فارسی برگزار می گردد كه تابحال با استقبال خوبی مواجه بوده است.
https: //www.uni-marburg.de/de/cnms/iranistik و http: //www.asnad.org/en/
دانشگاه بامبرگ
دانشگاه بامبرگ به سبب برگزاری دوره های آموزش زبان فارسی، در بین دانشجویان رشته ایران شناسی شهرت خاصی دارد. در این دانشگاه، دانشجویان قبل از ورود به رشته مطالعات ایران، در یك دوره فشرده آموزش زبان فارسی شركت می كنند. بعد از آن، دانشجویان می توانند در مقطع كارشناسی، در رشته مطالعات شرقی با گرایش ایران شناسی ثبت نام كنند. همین طور در مقطع كارشناسی ارشد نیز رشته ای با عنوان «ایران شناسی: زبان، تاریخ و فرهنگ» وجود دارد. اما بی گمان یكی از جالب ترین برنامه های موسسه ایران شناسی در دانشگاه بامبرگ، تبادل دانشجو با دانشگاه تهران است. برمبنای توافقی كه میان دانشگاه تهران و دانشكده مطالعات ایرانی دانشگاه بامبرگ انجام شده است، سالانه تبادل دانشجو میان این دو دانشگاه انجام می شود.
بسیاری موسسه ایران شناسی دانشگاه ماربورگ را با پروژه آرشیو دیجیتالی اسناد فارسی می شناسند. پژوهشگران در این پروژه، اسناد تاریخی مربوط به دوران قرون وسطی، اوایل عصر جدید ایران و همین طور آسیای مركزی تا قرن بیستم را برای بایگانی دیجیتال مورد بررسی قرار می دهندبر این اساس، هر سال، ۶ دانشجو فیلولوژی ایرانی (به عنوان مثال دانشجویان مطالعات ایران، مطالعات اسلامی و غیره) این فرصت را دارند تا برای یك ترم زمستانی (از اكتبر تا فوریه) در دانشگاه تهران بورسیه شوند. همچنین، ۶ دانشجو از دانشگاه تهران نیز می توانند برای یك ترم تحصیلی در دانشگاه بامبرگ فرصت مطالعاتی بگیرند. این برنامه از سال ۱۹۹۳ پایه ریزی شده است و در بین دانشگاه های اروپای غربی و آمریكای شمالی منحصر به فرد است. اخیرا مسئولان دانشگاه بامبرگ اعلام نموده اند كه برای ترم زمستانی سال تحصیلی ۲۰۲۰-۲۰۲۱ نیز به ۶ دانشجو آلمانی برای حضور در ایران بورسیه می پردازند. این بورسیه تحصیلی، شامل كمك هزینه سفر به تهران و بازگشت به بامبرگ به مبلغ ۶۵۰ یورو، ۵ ماه كمك هزینه تحصیلی به مبلغ ۸۲۵ یورو، كمك هزینه برای ثبت نام تا مبلغ ۳۷۰ یورو و ۵ ماه بیمه مسافرتی به مبلغ ۳۵ یورو خواهد بود. در این دوره، دانشجویان امكان مطالعه در موسسه دهخدا، دانشكده مطالعات جهان دانشگاه تهران و همین طور دپارتمان زبان و ادبیات فارسی را دارند. متقاضیان باید درخواست خودرا تا تاریخ ۲۵ ماه مه ۲۰۲۰ به دانشگاه بامبرگ ارائه نمایند.
https: //www.uni-bamberg.de/orientalistik/iranistik/
دانشگاه هامبورگ
دانشجویان مشتاق رشته های مطالعات ایران و اسلام به خوبی با موسسه آسیا-آفریقا در دانشگاه هامبورگ آشنایی دارند. در این موسسه، رشته های ایران شناسی، مطالعات اسلامی و ترك شناسی بعنوان زیرمجموعه ای از بخش تاریخ و فرهنگ خاورمیانه، در سه مقطع كارشناسی، كارشناسی ارشد و دكترا ارائه می شود. برمبنای آنچه بر روی سایت دانشگاه هامبورگ قرار گرفته؛ هدف از راه اندازی رشته ایران شناسی در این دانشگاه، كسب دانش عمومی درباره تاریخ و فرهنگ ایران زمین، آشنایی با جغرافیای ایران و همین طور یادگیری زبان های باستانی ایران (به عنوان مثال فارسی میانه، اوستایی) است.
https: //www.aai.uni-hamburg.de/studium/bachelor/ba-hauptfach/vorderer-orient/voror-iranistik.html
دانشگاه گوتینگن
رشته مطالعات ایرانی در دانشگاه گوتینگن تنها به مطالعه فرهنگ و زبان فارسی ختم نمی گردد. بررسی تاریخ، جغرافیا، مذاهب و ادبیات فارسی بخش مهمی از رشته ایران شناسی در دانشگاه گوتینگن را تشكیل می دهد. این دانشگاه در سه مقطع كارشناسی، كارشناسی ارشد و دكترا، رشته مطالعات ایرانی را به دانشجویان ارائه می دهد. جالب است بدانید كه در بخش دكترا تمركز اصلی پژوهشگران و دانشجویان این دانشگاه بر روی مطالعه فرهنگ و تاریخ هندی - فارسی است. مسئولان موسسه ایران شناسی گوتینگن معتقدند كه دانشجویان حوزه مطالعات ایرانی اغلب خودرا به منابع از ایران محدود می كنند. این در حالیست كه بگفته آنها، منابع مستند فارسی و هندی در آرشیوهای هندوستان به مقدار زیاد موجود است و این اسناد، اطلاعات منحصر به فردی درباره مسائل اقتصادی، اجتماعی، سیاسی و مذهبی شبه قاره ارائه می دهند. با این وجود این منابع در پژوهش های ایران شناسان كمتر مورد توجه قرار می گیرد. علاوه بر این ها، در كتابخانه بخش ایران شناسی دانشگاه گوتینگن، منابع خوبی برای آشنایی با تاریخ ایران پیش از اسلام و مطالعات ایرانی وجود دارد. همین طور در این دانشگاه، آرشیو دیجیتالی از فایل های صوتی به كردی و فارسی و مجموعه ای از فیلم های مدرن ایرانی نیز تهیه شده است و در اختیار علاقه مندان قرار می گیرد.
https: //www.uni-goettingen.de/en/63733.html
دانشگاه لودویگ ماكسیمیلیان مونیخ
دانشگاه لودویگ ماكسیمیلیان مونیخ از دیگر دانشگاه های آلمانی است كه رشته ایران شناسی را به دانشجویان علاقمند ارائه می دهد. در این دانشگاه رشته مطالعات خاورمیانه با گرایش ایران شناسی در سه مقطع كارشناسی، كارشناسی ارشد و دكترا ارائه می شود.
https: //www.uni-muenchen.de/studium/studienangebot/studiengaenge/studienfaecher/naher_mittler_osten/prom_iran/index.html
دانشگاه هایدلبرگ
در دانشگاه هایدلبرگ رشته ایران شناسی، بعنوان رشته ای مستقل شناخته نمی گردد و این رشته با رشته مطالعات اسلامی ادغام شده است. رشته مطالعات اسلامی نیز زیرمجموعه ای از گروه زبان ها و فرهنگ های خاورمیانه است.
https: //www.uni-heidelberg.de/fakultaeten/philosophie/ori/islamwissenschaft/studienfuehrer_ir.html


منبع:

1398/10/02
23:39:03
5.0 / 5
3052
این مطلب را می پسندید؟
(1)
(0)

تازه ترین مطالب مرتبط
نظرات بینندگان در مورد این مطلب
لطفا شما هم نظر دهید
= ۶ بعلاوه ۵
جاوید شو جاوید شو